Słowniczek

plac broni - w fortyfikacji nowożytnej miejsce przeznaczone na zbiórkę wojsk przed wypadem na przedpole. W fortyfikacji systemu bastionowego umieszczone za przedstokiem jako poszerzenie drogi krytej.

poterna – też: potajnik; murowane przejście podziemne łączące poszczególne elementy fortyfikacji lub wnętrze fortyfikacji z przedpolem, pozwalające na skryte wyjście lub wycieczkę.

przeciwstok – ściana fosy od strony przedpola.

przedpiersie - osłona otwartych stanowisk strzeleckich lub działobitni, niekiedy wyposażona dodatkowo w krenelaż lub strzelnicę.

przedstok - skrajna, zewnętrzna część obwodu obronnego w fortyfikacji nowożytnej , w postaci przedpiersia schodzącego równią pochyłą w kierunku i do poziomu przedpola.

rawelin – element zewnętrzny fortyfikacji nowożytnej, usytuowany w fosie przed kurtyną i przeznaczony do jej obrony; założony na planie trójkąta, składa się z dwóch odcinków czoła zaopatrzonego wałami z przedpiersiem, szyja natomiast pozostaje otwarta od strony kurtyny. W praktyce fortyfikacyjnej rawelin w wielu wypadkach stanowił dodatkowe umocnienie wjazdu do twierdzy.

redita – skazamatowana budowla murowana (niekiedy drewniana) stanowiąca rodzaj śródszańca (ośrodka obrony) np. bastionu lub dzieła obronnego (np. fortu poligonalnego). Budowla zwykle kilkukondygnacyjna, założona na planie kolistym, wielobocznym, niekiedy krzyża lub nieregularnym.

reduta – w fortyfikacji nowożytnej niewielkie dzieło polowe, najczęściej zakładane na narysie czworoboku, czasem trapezu, stosowane jako dzieło zewnętrzne twierdzy lub dzieło zabezpieczające roboty oblężnicze. Reduty zwykle wyposażano w działobitnie.

remiza artyleryjska – niewielki kubaturowo obiekt ceglany służący za schronienie dla artylerii i obsługi dział, wyposażony także w półki amunicyjne.

Wykorzystano m.in.:
  1. Bogdanowski J., Architektura obronna w krajobrazie Polski. Od Biskupina do Westerplatte, Warszawa-Kraków 2002.
  2. Bogdanowski J., Holcer Z., Kornecki M., Słownik terminologiczny architektury. Architektura obronna, Warszawa 1994.
  3. Fuglewicz S., Ilustrowana historia fortyfikacji, Warszawa 1991.